RSS

“Cù lao vẳng tiếng chuông chiều”

15 Jun

Cù lao Giêng nằm trên sông Tiền thuộc xã Tấn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Du khách có dịp đến cù lao Giêng khi nhắc lại đều gọi bằng những cái tên mỹ miều, trìu mến: “Cù lao vẳng tiếng chuông chiều” hay “cù lao kiến trúc cổ”… Người dân đất cù lao vẫn tin rằng, ngày xưa nơi đây thường có tiên giáng trần xuống vùng đất xinh đẹp này…

Cù lao Giêng có chiều dài khoảng 12 cây số chạy dài theo dòng chảy sông Tiền, bề rộng chừng 7 cây số. Từ xa xưa, đất cù lao này được biết đến là vùng trồng cây ăn trái, rau màu tươi tốt. Từ khoảng năm 1700, đã có người đặt chân đến cù lao này. Những câu chuyện truyền miệng về thú dữ, cá sấu ở đây làm nhiều người phải giật mình. Lý giải cái tên Giêng cho đất cù lao này, nhiều người cho rằng sau nhiều tên đặt trước đó thì cái tên “Island Jan” trong tiếng Pháp là gần gũi với tên gọi ngày nay. Island Jan là do Hội thừa sai đặt khi đến vùng đất này xây dựng thánh đường và phát triển tôn giáo. Người dân bản địa phát âm tiếng Pháp không chuẩn dẫn đến đọc chệch thành Riêng, Giêng, Den… Hiện nay, tất cả các tên do phát âm chệch này vẫn tồn tại song song. Riêng từ Giêng hiện được giữ làm tên gọi chính thức.

"Cù lao vẳng tiếng chuông chiều"
Thánh đường cù lao Giêng có trên 120 năm tuổi.

Cù lao Giêng được biết đến hàng trăm năm nay. Nhiều du khách đến đây bởi sự tò mò về những công trình kiến trúc cổ, tìm về chút hoài cổ của trên trăm năm trước. Có thể đến đây bằng ba hướng: từ thành phố Long Xuyên, du khách qua phà An Hòa rồi đến thị trấn Mỹ Luông, qua phà sang cù lao, hoặc từ thị trấn Thanh Bình (huyện Thanh Bình, Đồng Tháp) qua đò sang cồn Én rồi tiếp tục qua thêm con đò nữa đến cù lao Giêng, hay đi từ Cao Lãnh qua đò Mỹ Hiệp (hay còn gọi là bến xì-lô), qua khỏi chợ Mỹ Hiệp đi thêm 7 cây số nữa rồi xuống đò sang.

Cù lao Giêng là cù lao đặc trưng của vùng sông nước phương Nam giữa dòng sông quanh năm chảy xiết. Ngay sau khi người Pháp đặt chân đến Việt Nam, đất cù lao này từng được những giáo sĩ truyền đạo dừng chân nên trên cù lao Giêng có những công trình tôn giáo mang đậm nét của châu Âu cổ xưa. Cù lao Giêng hiện vẫn còn ngôi nhà thờ được xem là đầu tiên ở vùng đất Nam kỳ, chỉ sau nhà thờ Đức Bà ở Sài Gòn tồn tại nguyên vẹn. Thánh đường cù lao Giêng – tên chính thức của nhà thờ – được xây dựng trong 10 năm (từ 1879-1889) theo phong cách kiến trúc roman (có tài liệu ghi 12 năm – từ năm 1875-1887). Không gian nhà thờ rộng lớn như một đại chủng viện. Du khách trong và ngoài nước đến đây để chiêm ngưỡng và tìm hiểu công trình kiến trúc cổ xưa này. Không được xây dựng bằng bê tông cốt thép nhưng công trình vẫn tồn tại suốt hơn 120 năm qua. Các pho tượng trong nhà thờ và sân vườn đều được chuyển từ Pháp sang. Gạch lót nền suốt hơn trăm năm qua vẫn còn giữ nguyên màu sắc, hoa văn. Bước qua khỏi cánh cửa lớn làm bằng gỗ thấy ngay mái vòm ngôi nhà thờ cao vút. Hai bên là những hàng cột uy nghi và sang trọng. Nơi đây tạo du khách có cảm giác như đang bước vào không gian cổ xưa của một nơi nào đó bên trời Tây. Hiện nay, toàn bộ nhà thờ đã được sơn mới nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cơ bản. Tuy nhiên, nhiều du khách vẫn thích những vết thời gian trên bề mặt thánh đường, tạo những nét hoen ố, trông cũ kỹ nhưng vẫn mang nét đẹp sang trọng, quý phái hơn…

"Cù lao vẳng tiếng chuông chiều"
Nội thất thánh đường.

Bên cạnh các công trình tôn giáo còn có các công trình xã hội chia sẻ cùng người nghèo khó. Đến nay, tại cù lao Giêng, nhiều cơ sở nuôi dưỡng người già neo đơn, trẻ em mồ côi, trại nuôi và chăm sóc người bị bệnh phong… Công việc chăm sóc, chữa bệnh đều do các cha xứ, nữ tu… đảm trách. Gần thánh đường cù lao Giêng là ngôi nhà thờ dòng Francisco – cũng là một công trình cổ kính nằm giữa vườn cây ăn trái. Về phía thượng nguồn có một nhà thờ gỗ, hay còn gọi là nhà thờ Đức Mẹ Cồn Tiên. Hiện ngôi nhà thờ này đã được xây mới, mang dáng dấp của đình chùa Việt Nam. Cứ mỗi sáng, mỗi chiều, tiếng chuông nhà thờ ngân vang khắp cù lao. Đến các ngày lễ công giáo, không gian cù lao càng thêm rộn rã. Cả người theo đạo lẫn người không theo đạo từ khắp nơi đổ về như trẩy hội.

Trong cuộc khai phá vùng đất này vẫn còn ghi dấu nhiều người có võ nghệ cao cường từ đất Quảng. Trong đó, có 3 anh em nhà họ Nguyễn. Hiện vẫn còn ngôi thờ tự dòng tộc và gia phả được ghi kỹ lưỡng suốt 300 năm qua.

An Giang đã khai thác tuyến du lịch cù lao Giêng theo hướng sinh thái: tham quan các công trình kiến trúc tôn giáo cổ xưa, ghé vào nhà dân để tìm hiểu về công trình dân sinh có từ khi mới khai khẩn vùng đất này, thăm những ngôi nhà xưa cất bằng gỗ theo kiểu “3 gian, 2 chái” đặc trưng của Nam bộ cùng những ngôi nhà xưa cất theo kiến trúc Pháp. Đặc biệt, hầu như nhà nào cũng có khoảng sân trước nhà để trồng kiểng có giá trị. Các tay chơi kiểng lão làng đến đây cũng phải bái phục trước tài nghệ của các nghệ nhân vùng đất này. Ở cù lao còn có tour “tắm cồn”, “tắm bùn phù sa”, du ngoạn trên sông… để thu hút du khách.

Bài, ảnh: Đức Quý

 
Leave a comment

Posted by on June 15, 2011 in Du lịch

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: